Ζούμε σε μια εποχή που λατρεύει τη δύναμη. Μας διδάσκει να είμαστε αυτάρκεις, αποτελεσματικοί και κυρίαρχοι της ζωής μας. Κάθε αδυναμία θεωρείται αποτυχία, κάθε ασθένεια ένα πρόβλημα που πρέπει να εξαφανιστεί όσο το δυνατόν γρηγορότερα. Όμως η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη. Υπάρχουν στιγμές που η μεγαλύτερη δύναμη γεννιέται ακριβώς εκεί όπου ο άνθρωπος αναγκάζεται να παραδεχθεί ότι δεν τα καταφέρνει μόνος του.
Το συνειδητοποίησα παρακολουθώντας ένα μικρό παιδί να ζει καθημερινά με σακχαρώδη διαβήτη. Κάθε δύο εβδομάδες χρειάζεται να του τοποθετείται ένας αισθητήρας γλυκόζης. Η διαδικασία είναι επώδυνη και δυσάρεστη. Οι γονείς του, προσπαθώντας να απαλύνουν τον φόβο του, άρχισαν να τον αποκαλούν «αισθητήρα δύναμης». Ίσως σε κάποιον αυτό να ακούγεται σαν ένα αθώο παραμύθι για να παρηγορηθεί ένα παιδί. Κι όμως, ίσως να είναι μια βαθιά αλήθεια.
Η δύναμη δεν βρίσκεται πάντοτε στην απουσία του πόνου. Συχνά αποκαλύπτεται στον τρόπο με τον οποίο ο άνθρωπος μαθαίνει να ζει μαζί του.
Διαβάζοντας τα λόγια του αποστόλου Παύλου στη Β΄ προς Κορινθίους επιστολή —«Ἀρκεῖ σοι ἡ χάρις μου· ἡ γὰρ δύναμίς μου ἐν ἀσθενείᾳ τελειοῦται»— καταλαβαίνει κανείς ότι ο χριστιανισμός προτείνει μια εντελώς διαφορετική αντίληψη για την ανθρώπινη αδυναμία. Δεν την εξιδανικεύει ούτε την αναζητά. Τη μεταμορφώνει όμως σε τόπο συνάντησης με τη χάρη του Θεού.
Η ασθένεια δεν είναι τιμωρία ούτε ένδειξη ότι ο Θεός εγκατέλειψε τον άνθρωπο. Είναι μια δοκιμασία που, όσο οδυνηρή κι αν είναι, μπορεί να γίνει αφορμή πνευματικής ωρίμανσης. Καταρρίπτει την ψευδαίσθηση της παντοδυναμίας μας. Μας διδάσκει να ζητούμε βοήθεια, να εμπιστευόμαστε, να ευγνωμονούμε ακόμη και για όσα άλλοτε θεωρούσαμε αυτονόητα. Εκεί όπου ο άνθρωπος λέει «δεν μπορώ», ο Θεός απαντά «είμαι μαζί σου».
Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί άγιοι μίλησαν για την παιδαγωγική αξία της ασθένειας. Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος έγραφε ότι οι ασθένειες δεν δίνονται για την καταδίκη του ανθρώπου αλλά για τη θεραπεία της ψυχής του. Και ο όσιος Παΐσιος ο Αγιορείτης παρατηρούσε ότι ο άρρωστος μοιάζει με μικρό παιδί: αδύναμος στα μάτια του κόσμου, αλλά πολλές φορές πιο κοντά στον Θεό από εκείνον που στηρίζεται αποκλειστικά στις δικές του δυνάμεις.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο χριστιανός παύει να επιδιώκει τη θεραπεία ή ότι υποτιμά την επιστήμη. Αντίθετα, η ιατρική αποτελεί πολύτιμο δώρο του Θεού. Ο αισθητήρας γλυκόζης, τα φάρμακα, οι γιατροί και η τεχνολογία είναι μέσα που υπηρετούν τη ζωή. Όμως, παράλληλα, η ασθένεια μπορεί να γίνει και ένας αθέατος δάσκαλος. Να μας μάθει την υπομονή, τη συμπόνια, την αλληλεγγύη και την ταπείνωση.
Ένα παιδί που υπομένει με γενναιότητα τις καθημερινές δυσκολίες της θεραπείας του διδάσκει συχνά περισσότερα στους μεγάλους απ' όσα εκείνοι μπορούν να του διδάξουν. Δείχνει ότι η αληθινή γενναιότητα δεν είναι να μη φοβάσαι ποτέ, αλλά να συνεχίζεις, ακόμη κι όταν φοβάσαι.
Ίσως, τελικά, οι μεγαλύτερες ευλογίες να μη συνοδεύονται πάντοτε από εύκολες ημέρες. Ίσως να κρύβονται μέσα στις δοκιμασίες που δεν θα επιλέγαμε ποτέ για τον εαυτό μας. Γιατί εκείνες μας υπενθυμίζουν ότι η ζωή δεν στηρίζεται μόνο στη σωματική δύναμη, αλλά στη δύναμη της πίστης, της ελπίδας και της αγάπης.
Και τότε η αδυναμία παύει να είναι μόνο ένας σταυρός που σηκώνουμε. Γίνεται τα αόρατα φτερά με τα οποία ο Θεός μας μαθαίνει να πετάμε ψηλότερα από όσο θα μπορούσαμε μόνοι μας.
-
Τα αόρατα φτερά της αδυναμίας
Γιανα Καπαέβα
Όλοι οι Συγγραφείς