Η Βουλή των Αντιπροσώπων της Ρουμανίας ενέκρινε νόμο με τον οποίο ο ορθόδοξος πρωτοπρεσβύτερος Αουρέλ Μουντιάνου αναγνωρίζεται επίσημα ως ήρωας και μάρτυρας του ρουμανικού λαού. Παράλληλα, θεσπίζεται η Ημέρα των Ρουμάνων Μαρτύρων του Χουεντίν, η οποία θα τιμάται κάθε χρόνο στις 10 Σεπτεμβρίου, ημερομηνία της δολοφονίας του ιερέα, σύμφωνα με ανακοίνωση της Ρουμανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας.
Το νομοσχέδιο εγκρίθηκε με 276 ψήφους υπέρ και μία κατά, ενώ απομένει πλέον η υπογραφή του Προέδρου της Ρουμανίας για να τεθεί σε ισχύ.
Ο Αουρέλ Μουντιάνου (1882–1940) υπήρξε μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της ρουμανικής κοινότητας της Τρανσυλβανίας κατά το πρώτο μισό του 20ού αιώνα. Μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και την ένταξη της Τρανσυλβανίας στη Ρουμανία, ανέλαβε την ηγεσία της ορθόδοξης εκκλησιαστικής περιφέρειας στο Χουεντίν, στη βορειοδυτική Ρουμανία, αναπτύσσοντας έντονη εκκλησιαστική, εκπαιδευτική και κοινωνική δράση.
Μεταξύ άλλων, συνέβαλε στην ανέγερση του ορθόδοξου καθεδρικού ναού της πόλης, ίδρυσε σχολεία, εξέδωσε πολιτιστικά περιοδικά, συμμετείχε στην τοπική αυτοδιοίκηση και εξελέγη βουλευτής στο πρώτο Κοινοβούλιο της Μεγάλης Ρουμανίας.
Ο νέος νόμος επικεντρώνεται στα γεγονότα του Σεπτεμβρίου του 1940, τα οποία ακολούθησαν τη Δεύτερη Διαιτησία της Βιέννης. Με την απόφαση αυτή, που επιβλήθηκε από τη ναζιστική Γερμανία και τη φασιστική Ιταλία, η Βόρεια Τρανσυλβανία παραχωρήθηκε στην Ουγγαρία, η οποία τότε κυβερνόταν από τον αντιβασιλέα Μίκλος Χόρτι.
Μετά την αλλαγή της διοίκησης, ουγγρικές στρατιωτικές και διοικητικές δυνάμεις εισήλθαν στην περιοχή. Σύμφωνα με Ρουμάνους ιστορικούς, τις πρώτες εβδομάδες σημειώθηκαν διώξεις και πράξεις βίας σε βάρος του ρουμανικού πληθυσμού.
Στις 10 Σεπτεμβρίου 1940, ο Αουρέλ Μουντιάνου συνελήφθη στο Χουεντίν, υπέστη βασανιστήρια και δολοφονήθηκε από υποστηρικτές του καθεστώτος Χόρτι. Μαζί του σκοτώθηκαν ο χωροφύλακας Γκεόργκε Νικούλα και άλλοι Ρουμάνοι. Στη μνήμη αυτών των θυμάτων αφιερώνεται η νέα ετήσια ημέρα μνήμης.
Η νομοθεσία προβλέπει ότι κρατικοί φορείς, οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης, εκπαιδευτικά ιδρύματα και πολιτιστικοί οργανισμοί θα μπορούν να διοργανώνουν κάθε χρόνο εκδηλώσεις μνήμης, επιστημονικά συνέδρια και εκπαιδευτικές δράσεις αφιερωμένες στα θύματα των γεγονότων του Σεπτεμβρίου 1940.
Ο αρχιερατικός επίτροπος του Χουεντίν, πρωτοπρεσβύτερος Νταν Λουπουτσάν, χαρακτήρισε την ψήφιση του νόμου «πράξη ιστορικής δικαιοσύνης». Όπως δήλωσε, ο Αουρέλ Μουντιάνου προσέφερε σημαντικό έργο στην Ορθόδοξη Εκκλησία, την εκπαίδευση και την κοινωνική ζωή της Τρανσυλβανίας, ενώ η επίσημη αναγνώρισή του αποτελεί φόρο τιμής σε έναν άνθρωπο που αφιέρωσε τη ζωή του στην υπηρεσία της Εκκλησίας και του ρουμανικού λαού.
Το Χουεντίν βρίσκεται περίπου 50 χιλιόμετρα δυτικά της Κλουζ-Ναπόκα, σε μια περιοχή που υπήρξε επί δεκαετίες αντικείμενο εδαφικών διεκδικήσεων μεταξύ Ρουμανίας και Ουγγαρίας. Μετά τη Δεύτερη Διαιτησία της Βιέννης, η Βόρεια Τρανσυλβανία παρέμεινε υπό ουγγρική διοίκηση για σχεδόν τέσσερα χρόνια, προτού επιστρέψει στη Ρουμανία το 1945, μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Η μορφή του Αουρέλ Μουντιάνου εξακολουθεί να κατέχει εξέχουσα θέση στη συλλογική ιστορική μνήμη της Ρουμανίας, όπου τιμάται ως ένας από τους ορθόδοξους κληρικούς που έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια της διακρατικής και διαεθνοτικής βίας που συνόδευσε τις μεταβολές των συνόρων στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
-
Τι να κρατήσει κανείς;
Ολγα Κουτανινα
Όλοι οι Συγγραφείς