Η Ιερά Σύνοδος της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας Εκτός Ρωσίας (ROCOR) εξέφρασε ανησυχία σχετικά με την επικείμενη απονομή στον πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι του βραβείου «Φάρος Ελπίδας» (Beacon of Hope) στη Νέα Υόρκη. Κατά τη συνεδρίασή της, οι ιεράρχες συζήτησαν επίσης την κατάσταση των ορθοδόξων στην Ουκρανία και κάλεσαν τους πιστούς να εντείνουν τις προσευχές τους για τη διαφύλαξη της πίστης.

Η συνεδρίαση της Συνόδου πραγματοποιήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου υπό την προεδρία του Μητροπολίτη Ανατολικής Αμερικής και Νέας Υόρκης Νικολάου. Στο πλαίσιο της συζήτησης για τις διορθόδοξες σχέσεις, ο Επίσκοπος Ειρηναίος παρουσίασε έκθεση σχετικά με τις τελευταίες εξελίξεις στον ορθόδοξο κόσμο, σύμφωνα με την ανακοίνωση που εκδόθηκε μετά τη συνεδρίαση.

Ιδιαίτερη προσοχή έδωσαν οι ιεράρχες στην προγραμματισμένη βράβευση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Πρόκειται για τη φιλανθρωπική εκδήλωση «Beacon of Hope Dinner» («Δείπνο του Φάρου της Ελπίδας»), η οποία θα πραγματοποιηθεί στις 26 Σεπτεμβρίου στη Νέα Υόρκη. Την εκδήλωση διοργανώνει η κοινότητα του Ιερού Ναού Αγίου Νικολάου, που υπάγεται στο Οικουμενικό Πατριαρχείο. Ο Ζελένσκι έχει ανακοινωθεί ως τιμώμενος, με τους διοργανωτές να συνδέουν τη διάκριση με την ηγεσία και την υποστήριξη προς την Ουκρανία.

Η ROCOR ανέφερε ότι η απόφαση αυτή προκαλεί προβληματισμό σε μέρος των ορθοδόξων χριστιανών στις Ηνωμένες Πολιτείες. Για τον λόγο αυτό, η Σύνοδος κάλεσε τους πιστούς να εντείνουν τις προσευχές τους για τη διαφύλαξη της ορθόδοξης πίστης και για όσους αντιμετωπίζουν διώξεις.

Ένα από τα ζητήματα που αποτέλεσαν αντικείμενο κριτικής ήταν η κατάσταση της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας (UOC). Οι ιεράρχες της ROCOR χαρακτήρισαν τις ενέργειες των ουκρανικών αρχών απέναντι στην UOC ως διωγμό της Εκκλησίας και των πιστών της.

Τα τελευταία χρόνια, κληρικοί και πιστοί της UOC έχουν αντιμετωπίσει έρευνες, ποινικές διαδικασίες, περιορισμούς στη χρήση ναών και συγκρούσεις σχετικά με την εκκλησιαστική περιουσία. Το Γραφείο του Ύπατου Αρμοστή των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα έχει καταγράψει στο παρελθόν περιστατικά επιθέσεων σε ναούς της UOC, καθώς και περιστατικά εκφοβισμού κληρικών και πιστών.

Το 2024 τέθηκαν σε ισχύ στην Ουκρανία νομοθετικές διατάξεις που προβλέπουν περιορισμούς για θρησκευτικές οργανώσεις τις οποίες οι ουκρανικές αρχές θεωρούν συνδεδεμένες με ρωσικές θρησκευτικές δομές. Ο ΟΗΕ έχει εκφράσει την άποψη ότι οι συγκεκριμένες διατάξεις ενδέχεται να επιφέρουν δυσανάλογους περιορισμούς στην ελευθερία της θρησκείας ή των πεποιθήσεων και έχει καλέσει την Ουκρανία να ευθυγραμμίσει τη σχετική νομοθεσία με τα διεθνή πρότυπα για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Τον Σεπτέμβριο, το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών παρουσίασε έκθεση σχετικά με την κατάσταση που, σύμφωνα με τη ρωσική πλευρά, αντιμετωπίζει η UOC και κάλεσε τον ΟΗΕ να αντιδράσει αυστηρότερα.

Ο ΟΗΕ έχει επίσης αναφερθεί σε περιπτώσεις δίωξης εκπροσώπων της UOC. Σε υλικό των ειδικών διαδικασιών του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών αναφέρονται, μεταξύ άλλων, οι Μητροπολίτες Αρσένιος Σβιατογκόρσκ, Θεοδόσιος Τσερκάσι, Ιωνάθαν Τούλτσιν, Λογγίνος Μπαντσέν, Λουκάς Ζαπορόζιε και Μελέτιος Τσερνιβτσί, καθώς και ο Μητροπολίτης Βίσεγκραντ και Τσερνόμπιλ Παύλος, ο οποίος είναι ηγούμενος της Λαύρας των Σπηλαίων του Κιέβου.

Η συζήτηση στη Σύνοδο εντάχθηκε στο ευρύτερο πλαίσιο των συνεχιζόμενων εντάσεων στον ορθόδοξο κόσμο και των διαφορετικών εκτιμήσεων σχετικά με την κατάσταση των εκκλησιαστικών δικαιοδοσιών στην Ουκρανία.