Κάποτε διάβασα ένα λόγο του οσίου Βαρσανουφίου της Όπτινα, όπου έλεγε πως η μίμηση των αγίων των οποίων φέρουμε το όνομα είναι «χρέος μας». Στα λόγια αυτά υπάρχει κάτι βαθιά προσωπικό. Γιατί, όσο κι αν τιμούμε τον άγιο μας, πόσο συχνά αναρωτιόμαστε: Τι σημαίνει να τον μιμούμαι;

Το όνομά μου είναι Ελένη — μου δόθηκε προς τιμήν της αγίας Ελένης της Ισαποστόλου. Συχνά διαβάζω τον βίο της, προσεύχομαι σε εκείνη, αλλά το να πω ότι μπορώ να την «μιμηθώ»... δύσκολο. Μια γυναίκα που έζησε σε εποχή διωγμών, που έκτιζε ναούς, βοηθούσε φτωχούς, και —το σπουδαιότερο— βρήκε τον Τίμιο Σταυρό του Χριστού. Μια μορφή τεράστια, ιστορική, σχεδόν απρόσιτη.

Πώς μπορεί ένας απλός άνθρωπος να μοιάσει σε μια τέτοια αγία;

Κι όμως, ο όσιος Βαρσανούφιος έδινε μια απλή, πρακτική απάντηση: δεν χρειάζεται να μιμηθείς όλη τη ζωή του αγίου, μόνο την αρετή που του ήταν πιο χαρακτηριστική. Όπως ο άγιος Μακάριος της Όπτινα είχε για πρότυπο το ταπεινό φρόνημα του αγίου Μακαρίου του Μεγάλου.

Αλλά ποια αρετή να διαλέξει κανείς; Ποιο στοιχείο του αγίου του μπορεί να κάνει δικό του; Η απάντηση ήρθε απροσδόκητα — από το στόμα ενός παιδιού.

Μια μητέρα διηγείται πως, όταν ο πεντάχρονος γιος της την ρώτησε «ποιο χάρισμα είχε η αγία Ελένη;», εκείνη άρχισε να του μιλά για τον Σταυρό, για τους ναούς, για τα έργα της. Ο μικρός όμως έμεινε ασυγκίνητος. Μέχρι που άκουσε πως η Ελένη ήταν μητέρα του Μεγάλου Κωνσταντίνου. Και τότε τα μάτια του έλαμψαν. «Δηλαδή, μαμά», είπε, «μπορείς να της προσεύχεσαι για να γίνεις καλή μαμά και να μεγαλώσεις καλό παιδί!»

Μερικές φορές, η παιδική σκέψη βλέπει πιο καθαρά απ’ ό,τι οι μεγάλοι.

Η αγία Ελένη, πριν γίνει ισαπόστολος, ήταν απλώς μια μητέρα που με την αγάπη και το παράδειγμά της οδήγησε το παιδί της στον Χριστό. Κι αυτό το έκανε χωρίς λόγια, χωρίς κηρύγματα, αλλά με τη ζωή της. Και ίσως αυτή να είναι η αρετή που μπορούμε να κρατήσουμε σήμερα: η πίστη μέσα στην οικογένεια, η αγάπη που διαμορφώνει ψυχές, η ήρεμη δύναμη που εμπνέει.

Δεν χρειάζεται όλοι να κτίσουμε ναούς ή να ανακαλύψουμε ιερά λείψανα για να μοιάσουμε στους αγίους. Αρκεί να οικοδομήσουμε μέσα μας τον μικρό ναό της αγάπης, της πίστης και της ταπεινότητας.

Γιατί, τελικά, η μίμηση των αγίων δεν είναι η αντιγραφή τους — είναι η συνέχιση του φωτός τους μέσα από τη δική μας ζωή.