Ο Άγιος Χαρίτων ο Ομολογητής υπέφερε στο Ικόνιο κατά τη διάρκεια ενός από τους διωγμούς των Χριστιανών υπό τους αυτοκράτορες Γαλέριο (305–311), Μαξιμιανό (305–313) και Λικίνιο (311–324). Στον εξομολογητικό του αγώνα ενισχύθηκε από το ευγενικό παράδειγμα της αγίας Πρωτομάρτυρος Θέκλας (24 Σεπτεμβρίου), καταγόμενης από την πόλη του, της οποίας τη μνήμη σεβόταν ιδιαίτερα. Ο Άγιος Χαρίτων καταδίκασε με θάρρος τους ειδωλολατρικούς θεούς και ομολόγησε σταθερά την πίστη του στον Ένα Αληθινό Θεό - τον Χριστό Σωτήρα. Ο άγιος εξομολογητής υπέμεινε σκληρά βασανιστήρια, αλλά με την πρόνοια του Θεού παρέμεινε ζωντανός. Όταν κόπασαν οι διωγμοί, ο άγιος απελευθερώθηκε από τη φυλακή και αφιέρωσε ολόκληρη τη ζωή του στην υπηρεσία του Κυρίου. Ενώ ταξίδευε στην Ιερουσαλήμ για να προσκυνήσει τους αγίους τόπους, έπεσε στα χέρια ληστών.

Τον έδεσαν και τον έριξαν σε μια σπηλιά, σκοπεύοντας να τον σκοτώσουν, ενώ έσπευσαν να κυνηγήσουν. Περιμένοντας τον θάνατο, ο άγιος προσευχήθηκε θερμά, ευχαριστώντας τον Θεό και ζητώντας Του να κάνει μαζί του ό,τι ήθελε. Εκείνη τη στιγμή, ένα φίδι μπήκε στο σπήλαιο και άρχισε να πίνει κρασί από ένα αγγείο που στεκόταν εκεί, δηλητηριάζοντάς το με το θανατηφόρο δηλητήριό του. Επιστρέφοντας στο σπήλαιο, οι ληστές ήπιαν το δηλητηριασμένο κρασί και όλοι χάθηκαν.

Ο Άγιος Χαρίτων, ευχαριστώντας τον Θεό, άρχισε να ζει ασκητικά στον τόπο της θαυματουργής σωτηρίας του. Μοίρασε το χρυσάφι που λεηλατήθηκε από τους ληστές στους φτωχούς και τα μοναστήρια, και έχτισε μια εκκλησία στο σπήλαιο των ληστών, γύρω από το οποίο τελικά δημιουργήθηκε ένα μοναστήρι - η περίφημη Λαύρα των Φαρών στην Παλαιστίνη. Ο ίδιος ο Άγιος Χαρίτων συνέταξε ένα αυστηρό τυπικό για το μοναστήρι του.

Αναζητώντας την απομόνωση, ο άγιος υποχώρησε βαθύτερα στην έρημο, αλλά ακόμη και εκεί δεν απέρριψε όσους χρειάζονταν την πνευματική του καθοδήγηση. Ίδρυσε δύο ακόμη μοναστήρια: την Ιεριχώ και τη Σούκη, γνωστά ως «Παλαιά Λαύρα». Προς το τέλος της ζωής του, ο Άγιος Χαρίτων εργάστηκε σε μια σπηλιά σε ένα βουνό κοντά στη Σούκη, αλλά συνέχισε να καθοδηγεί τους αδελφούς και των τριών μοναστηριών που ίδρυσε.

Σύμφωνα με την παράδοση, ο Άγιος Χαρίτων συνέταξε την ιεροτελεστία της μοναστικής κουράς. Ο Άγιος Χαρίτων ο Ομολογητής πέθανε σε μεγάλη ηλικία και τάφηκε, σύμφωνα με τη διαθήκη του, στη Μονή Φαράν, σε μια εκκλησία χτισμένη στη θέση μιας σπηλιάς ληστή.