Η Ελλάδα θα παραδώσει στη Βουλγαρία λείψανα που έχουν ταυτοποιηθεί ως του τσάρου Σαμουήλ, ενώ η Σόφια θα επιστρέψει 48 εκκλησιαστικά κειμήλια που μεταφέρθηκαν στη Βουλγαρία κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ελλάδα και Βουλγαρία υπέγραψαν μνημόνιο για την αμοιβαία παράδοση προς φύλαξη ιστορικών και εκκλησιαστικών κειμηλίων, σε μια συμφωνία που αφορά σημαντικά αντικείμενα της κοινής ιστορικής και θρησκευτικής κληρονομιάς των δύο χωρών.

Βάσει της συμφωνίας, η Βουλγαρία θα επιστρέψει στην Ελλάδα 48 κειμήλια που προέρχονται από τη Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης, τη Μονή Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου κοντά στις Σέρρες, καθώς και από την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης.

Σύμφωνα με το ελληνικό υπουργείο Πολιτισμού, τα αντικείμενα μεταφέρθηκαν στη Σόφια το 1917, κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, και στη συνέχεια φυλάχθηκαν ή εκτέθηκαν στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο της Βουλγαρίας.

Σε αντάλλαγμα, η Ελλάδα θα παραδώσει στη βουλγαρική πλευρά λείψανα που έχουν ταυτοποιηθεί ως εκείνα του Βούλγαρου τσάρου Σαμουήλ, ο οποίος κυβέρνησε από το 997 έως το 1014.

Τα λείψανα εντοπίστηκαν το 1965 από τον αρχαιολόγο Νικόλαο Μουτσόπουλο κατά τις ανασκαφές στη Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου, σε νησί της λίμνης Πρέσπας. Μαζί με τα λείψανα του Σαμουήλ πρόκειται να παραδοθεί και άλλο ανθρωπολογικό υλικό από τέσσερις σαρκοφάγους που βρέθηκαν στη βασιλική.

Τα ευρήματα φυλάσσονται σήμερα στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη.

Τα πρωτόκολλα για την παράδοση των κειμηλίων αναμένεται να υπογραφούν στις 3 Οκτωβρίου στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη, παρουσία των πρωθυπουργών Ελλάδας και Βουλγαρίας.

Τα ελληνικά κειμήλια θα παραμείνουν προσωρινά σε έκθεση έως τις 5 Νοεμβρίου και στη συνέχεια προβλέπεται να επιστρέψουν στις μονές και τη μητρόπολη από τις οποίες προέρχονται.

Η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος χαιρέτισε τη συμφωνία, χαρακτηρίζοντάς την αποτέλεσμα πολυετών διαπραγματεύσεων. Οι ιεράρχες εξέφρασαν την ελπίδα ότι η συμφωνία θα αποτελέσει αφετηρία για την επιστροφή και άλλων εκκλησιαστικών κειμηλίων που μεταφέρθηκαν από την Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη.

Ωστόσο, η συμφωνία δεν επιλύει το σύνολο των εκκρεμοτήτων. Οι διαπραγματεύσεις για την επιστροφή και άλλων ιστορικών αντικειμένων αναμένεται να συνεχιστούν, καθώς το νέο μνημόνιο προβλέπει ρητά τη συνέχιση των σχετικών επαφών.

Στη Βουλγαρία, η επικείμενη επιστροφή των λειψάνων που έχουν ταυτοποιηθεί ως του τσάρου Σαμουήλ έχει ήδη χαρακτηριστεί από το υπουργείο Πολιτισμού της χώρας ως ιστορικό γεγονός. Μετά την τελετή της 3ης Οκτωβρίου, τα λείψανα αναμένεται να μεταφερθούν στη Σόφια.