Πανηγυρική Θεία Λειτουργία προς τιμήν της μοναχής Ευφημίας του Ντέβιτς, η οποία πρόσφατα ανακηρύχθηκε αγία από τη Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία, τελέστηκε στις 13 Σεπτεμβρίου στον ιστορικό ναό των Αγίων Αποστόλων Πέτρου και Παύλου, γνωστό ως Πετροβά Τσέρκβα, κοντά στο Νόβι Παζάρ της νοτιοδυτικής Σερβίας.

Η ακολουθία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της καθιερωμένης εκκλησιαστικής σύναξης που είναι αφιερωμένη στους Αγίους Αποστόλους Πέτρο και Παύλο, αλλά και στην ιστορία του χριστιανισμού στην περιοχή της Ράσκας.

Της Θείας Λειτουργίας προεξήρχε ο μητροπολίτης Ράσκας και Πριζρένης Θεοδόσιος, ενώ συλλειτούργησαν ο βοηθός επίσκοπος του Σέρβου Πατριάρχη Τύχων, κληρικοί και πλήθος πιστών.

Ο ναός του Αγίου Πέτρου βρίσκεται στην περιοχή της αρχαίας Ράσας, ενός από τα σημαντικότερα ιστορικά κέντρα του μεσαιωνικού σερβικού κράτους. Αποτελεί ένα από τα σπουδαιότερα μνημεία της πρώιμης χριστιανικής και μεσαιωνικής ιστορίας της Σερβίας.

Σύμφωνα με την UNESCO, ο ναός ανεγέρθηκε τον 10ο αιώνα στη θέση παλαιότερου χριστιανικού κτίσματος και θεωρείται η αρχαιότερη σωζόμενη χριστιανική εκκλησία στα Βαλκάνια. Το 1979 εντάχθηκε, μαζί με το συγκρότημα του Παλαιού Ρας και τις μονές Σοπότσανι και Τζούρτζεβι Στούποβι, στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.

Στο κήρυγμά του, ο επίσκοπος Τύχων αναφέρθηκε στη συνέχεια της χριστιανικής παράδοσης στην περιοχή της Ράσκας, χαρακτηρίζοντας τον ναό του Αγίου Πέτρου ζωντανή μαρτυρία της μετάδοσης της Ορθόδοξης πίστης από γενιά σε γενιά.

Η περιοχή συνδέεται στενά και με τον Άγιο Σάββα, πρώτο αρχιεπίσκοπο της Σερβικής Εκκλησίας, ενώ η Ράσα θεωρείται ένας από τους ιστορικούς πυρήνες της μεσαιωνικής σερβικής κρατικής και εκκλησιαστικής παράδοσης.

Κεντρική θέση στους εορτασμούς είχε η μνήμη της οσίας Ευφημίας του Ντέβιτς, γνωστής στη λαϊκή παράδοση ως «Ευλογημένη Στόινα».

Τον Μάιο του 2026 η Ιερά Σύνοδος των Επισκόπων της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας την κατέταξε επισήμως στο Αγιολόγιο, αναγνωρίζοντας στον βίο της ένα παράδειγμα χριστιανικής αρετής και ασκητικού αγώνα. Η μνήμη της τιμάται στις 28 Φεβρουαρίου, δηλαδή στις 15 Φεβρουαρίου με το παλαιό ημερολόγιο.

Η Ευφημία γεννήθηκε το 1815 στο χωριό Λόπιζε, κοντά στη Σιένιτσα, με το όνομα Στόινα Ζάριτς. Σε νεαρή ηλικία εγκαταστάθηκε στη μονή Ντέβιτς στο Κόσοβο και τα Μετόχια, όπου εκάρη μοναχή και έλαβε το όνομα Ευφημία.

Στη μονή ακολούθησε αυστηρό ασκητικό βίο, αφιερώνοντας μεγάλο μέρος της ζωής της στην προσευχή και στη φροντίδα των ιερών κειμηλίων και προσκυνημάτων της μονής.

Η εκκλησιαστική παράδοση την χαρακτηρίζει επίσης «διά Χριστόν σαλή» — έναν ιδιαίτερο τύπο ασκητών που, σύμφωνα με την Ορθόδοξη παράδοση, απομακρύνονται συνειδητά από τις συμβατικές κοινωνικές συμπεριφορές, επιδιώκοντας την πνευματική αφιέρωση. Οι μαρτυρίες για τη ζωή της αναφέρουν ότι διακρινόταν για την ευθύτητα του λόγου της και καλούσε τους ανθρώπους σε μετάνοια.

Η Ευφημία ήταν ιδιαίτερα σεβαστή από τους κατοίκους της περιοχής της Ράσκας, καθώς και του Κοσόβου και των Μετοχίων. Ένας από τους πρώτους που κατέγραψαν τον βίο της ήταν ο Σέρβος επίσκοπος και θεολόγος Νικόλαος Βελιμίροβιτς.

Η μοναχή εκοιμήθη το 1895 στην περιοχή του Νόβι Παζάρ και ενταφιάστηκε κοντά στον ναό του Αγίου Πέτρου στην αρχαία Ράσα.

Η πρόσφατη επίσημη αγιοκατάταξή της από τη Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία έδωσε νέα ιδιαίτερη σημασία στη μνήμη της, συνδέοντας τον ασκητικό της βίο με έναν από τους αρχαιότερους και σημαντικότερους τόπους της σερβικής Ορθοδοξίας.