Την πανηγυρική Θεία Λειτουργία στην Ιερά Μονή Ζωγράφου του Αγίου Όρους τέλεσε ο Πατριάρχης Βουλγαρίας Δανιήλ, τιμώντας την 750ή επέτειο του μαρτυρίου των 26 Ζωγραφιτών οσιομαρτύρων. Σύμφωνα με το Πατριαρχείο Βουλγαρίας, ο Πατριάρχης Δανιήλ είναι ο πρώτος Προκαθήμενος της Βουλγαρικής Ορθόδοξης Εκκλησίας που επισκέπτεται τη συγκεκριμένη αγιορείτικη μονή εδώ και μισό αιώνα.

Της πανηγυρικής Θείας Λειτουργίας προηγήθηκε ολονύκτια αγρυπνία. Στην ακολουθία συμμετείχαν μητροπολίτες και επίσκοποι της Βουλγαρικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, καθώς και μοναχοί και κληρικοί. Τους ύμνους απέδωσαν μοναχοί από το αγιορείτικο κελλί Μπουραζέρι και η χορωδία «Άγιος Ναούμ Αχρίδος».

Μετά το πέρας της Θείας Λειτουργίας, ο ηγούμενος της Μονής Ζωγράφου, αρχιμανδρίτης Γαβριήλ, ευχαρίστησε τον Πατριάρχη για την παρουσία του στην εορτή και υπογράμμισε τη σημασία της σταθερότητας στην ορθόδοξη χριστιανική πίστη.

Παράλληλα, τόνισε ότι η αληθινή ενότητα δεν μπορεί να επιβληθεί με διοικητικές αποφάσεις ή διαταγές, αλλά πρέπει να θεμελιώνεται στην πνευματική ζωή και στις χριστιανικές αρετές.

Στην ομιλία του, ο Πατριάρχης Δανιήλ αναφέρθηκε στη θυσία των 26 μαρτύρων, οι οποίοι, σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, προτίμησαν τον θάνατο από την άρνηση της πίστης τους. Όπως σημείωσε, η μνήμη τους εξακολουθεί να εμπνέει τους Ορθοδόξους πιστούς διαφορετικών χωρών, ακόμη και έπειτα από αιώνες.

«Στο μνημείο που ανεγέρθηκε στη θέση του πύργου όπου υπέστησαν το μαρτύριο αναγράφεται το έτος 1276, γεγονός που συμπληρώνει πράγματι 750 χρόνια από τον μαρτυρικό θάνατό τους», ανέφερε ο Προκαθήμενος της Βουλγαρικής Εκκλησίας. Παράλληλα, διευκρίνισε ότι οι ιστορικές πηγές δεν συμφωνούν ως προς την ακριβή χρονολόγηση των γεγονότων.

Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, το μαρτύριο των Ζωγραφιτών συνδέεται με τη διαμάχη που εκδηλώθηκε μεταξύ των Ορθοδόξων μοναχών του Αγίου Όρους και των υποστηρικτών της εκκλησιαστικής ένωσης με τη Ρώμη.

Κατά τη δεκαετία του 1270, επί αυτοκράτορα Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγου, καταβλήθηκαν προσπάθειες προσέγγισης της Εκκλησίας της Κωνσταντινούπολης με τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία. Μέρος των αγιορειτών μοναχών αντιτάχθηκε σε αυτή την πολιτική, αρνούμενο να αποδεχθεί τους όρους της ένωσης.

Όπως αναφέρει η εκκλησιαστική παράδοση, 26 πρόσωπα της Μονής Ζωγράφου —22 μοναχοί και τέσσερις λαϊκοί— αρνήθηκαν να αποδεχθούν την ένωση και κατέφυγαν σε μοναστηριακό πύργο. Οι διώκτες τους έβαλαν φωτιά στον πύργο, με αποτέλεσμα να βρουν όλοι μαρτυρικό θάνατο.

Η επέτειος των 750 ετών αποτέλεσε αφορμή για την απόδοση τιμής στους 26 Ζωγραφίτες οσιομάρτυρες και για την ανάδειξη της ιστορικής μνήμης της Μονής Ζωγράφου, ενός από τα σημαντικά μοναστικά κέντρα του Αγίου Όρους, με ιδιαίτερους δεσμούς με τη βουλγαρική ορθόδοξη παράδοση.